Polska 3 lipca – co wydarzyło się tego dnia

1410 – Pod Czerwińskiem wojska polskie króla Władysława Jagiełły przeprawiły się po tymczasowym moście na Wiśle, aby następnie połączyć się z wojskami litewskimi i ruszyć w kierunku Malborka.

1584 – Kanonię fromborską otrzymał Piotr Tylicki, późniejszy biskup warmiński.

1632 - W Utrechcie urodził się Tylman z Gameren, architekt, malarz; od 1661 r. działający w Polsce; do jego dzieł należą m.in. pałac Krasińskich i kościół Sakramentek w Warszawie, kościół św. Anny w Krakowie oraz pałace w Puławach i Nieborowie.

1828 - W Warszawie urodził się Władysław Czartoryski, syn Adama Jerzego Czartoryskiego, po jego śmierci w 1861 r. przywódca Hotelu Lambert; założyciel Muzeum Czartoryskich w Krakowie.

1837 - W Oświęcimiu urodził się Awit Szubert, malarz, fotograf; jako jeden z pierwszych, na początku lat 70. XIX w. fotografował Tatry.

1854 - W Śremie urodził się Heliodor Święcicki, lekarz, filantrop, społecznik; współzałożyciel i pierwszy rektor Uniwersytetu Poznańskiego.

1862 - W Łowiczu urodziła się Bolesława Lament, zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Misjonarek św. Rodziny; beatyfikowana przez papieża Jana Pawła II w 1991 r.

1862 – W Warszawie członek Organizacji Miejskiej Warszawy Ludwik Jaroszyński dokonał nieudanego zamachu na namiestnika Królestwa Polskiego, prezesa Rady Stanu wielkiego księcia Konstantego Romanowa. Zamachowiec został aresztowany, skazany na śmierć i stracony 21 sierpnia na stokach Cytadeli.

1879 - W Warszawie urodził się Alfred Korzybski, filozof, twórca semantyki ogólnej; od 1915 r. w Stanach Zjednoczonych; założyciel Międzynarodowego Towarzystwa Semantyki Ogólnej.

1886 - W Warszawie uruchomiono Stację Filtrów - budowę nowych wodociągów prowadził angielski inżynier William H. Lindley.

1896 - W Innsbrucku w polsko-austriackiej rodzinie urodził się Igo Sym, aktor; w czasie II wojny światowej współpracował z wywiadem i policją niemiecką; w marcu 1941 r. grupa bojowa kontrwywiadu Okręgu Warszawa-Miasto ZWZ wykonała na nim wyrok śmierci za kolaborację.

1896 - Na ulice Bydgoszczy wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny.

1905 - Od uderzenia pioruna spłonęła wieża kościoła św. Katarzyny w Gdańsku.

1922 - W Krakowie zmarł Stanisław Koźmian, publicysta, redaktor „Czasu”, jeden z liderów konserwatywnego stronnictwa stańczyków, poseł na sejm galicyjski i deputowany do wiedeńskiej Rady Państwa; reżyser i dyrektor krakowskiego Starego Teatru, twórca tzw. szkoły krakowskiej.

1923 - Józef Piłsudski zrzekł się funkcji przewodniczącego Ścisłej Rady Wojennej; oznaczało to jego wycofanie się z czynnego życia politycznego; wraz z rodziną zamieszkał w Sulejówku.

1923 - W Leeds urodziła się Sue Ryder, od 1979 r. Lady Ryder of Warsaw, brytyjska filantropka, w czasie II wojny światowej w polskiej sekcji SOE (Special Operations Executive - Kierownictwie Operacji Specjalnych) - tajnej rządowej agencji brytyjskiej wspierającej m.in. ruch oporu w państwach okupowanych przez nazistowskie Niemcy.

1924 – W Warszawie rozpoczął się I Narodowy Zlot Harcerzy.

1928 - W Łodzi urodził się Jan Machulski, aktor, reżyser teatralny, pedagog, założyciel i dyrektor Teatru Ochoty w Warszawie; jego najsłynniejszą filmową kreacją była rola kasiarza Henryka Kwinto w komediach kryminalnych „Vabank” i „Vabank II, czyli Riposta”.

1935 - W Łopuchówku koło Poznania zmarł Michał Bobrzyński, historyk, przywódca konserwatystów krakowskich (stańczyków); w latach 1908-1913 namiestnik Galicji.

1935 - W Berlinie odbyło się spotkanie ministra spraw zagranicznych RP Józefa Becka z kanclerzem Adolfem Hitlerem.

1935 - We włoskiej stoczni w Monfalcone odbyła się uroczystość wodowania polskiego transatlantyku MS „Batory”.

1936 – Powstała Wyższa Szkoła Lotnicza w Warszawie.

1940 - W Śmiłowicach koło Cieszyna urodził się Jerzy Buzek, profesor Instytutu Chemii Inżynieryjnej PAN w Gliwicach, działacz „Solidarności”; premier RP (1997-2001), przewodniczący Ruchu Społecznego AWS (1999-2001); przewodniczący Parlamentu Europejskiego (2009-2012); od 2014 r. europoseł.

1941 - Wojna niemiecko-sowiecka: Józef Stalin wygłosił przemówienie radiowe, w którym wzywał cały naród do stawienia oporu Niemcom.

1942 - W Lesie Warzyckim koło Jasła Niemcy zamordowali 850 Żydów.

1943 - W odwecie za pomoc udzielaną partyzantom Niemcy dokonali pacyfikacji wsi Popówka na Podlasiu (36 zabitych, w tym 16 dzieci) i Majdan Stary na Zamojszczyźnie (75 zabitych).

1944 - W Warszawie zmarł Adolf Nowaczyński, pisarz, publicysta, satyryk, działacz polityczny i społeczny; w okresie międzywojennym związany z obozem narodowo-demokratycznym.

1946 - W Żyrardowie urodził się Leszek Miller, członek Biura Politycznego KC PZPR (1989-1990), uczestnik Okrągłego Stołu, parlamentarzysta, przewodniczący SdRP (1997-1999), przewodniczący SLD (1999-2004 i od 2011); minister pracy i polityki socjalnej (1993-1996), minister-szef Urzędu Rady Ministrów (1996), minister spraw wewnętrznych i administracji (1997); premier RP w latach 2001-2004.

1947 - Sejm uchwalił ustawę o odbudowie stolicy; powstała Naczelna Rada Odbudowy Warszawy.

1949 – W katedrze lubelskiej doszło do tzw. cudu lubelskiego; wg wiernych uczestniczących w uroczystości odnowienia aktu poświęcenia diecezji Niepokalanemu Sercu Maryi, na obrazie Matki Boskiej Częstochowskiej pojawiły się łzy.

1951 - W Warszawie zmarł śmiercią samobójczą Tadeusz Borowski, poeta, prozaik, publicysta, jeden z najbardziej znaczących pisarzy polskiej literatury powojennej; więzień KL Auschwitz; autor zbiorów opowiadań „Pożegnanie z Marią” i „Kamienny świat”.

1952 – Władze powiatowe w Braniewie skonfiskowały budynek Niższego Seminarium Duchownego we Fromborku, gdzie obecnie mieści się sanatorium. Był to budynek czterokondygnacyjny, przewidziany dla 220 wychowanków.

1959 - W Świeciu urodził się Janusz Józefowicz, aktor, piosenkarz, tancerz, reżyser teatralny; od 1992 r. dyrektor artystyczny Teatru Studio Buffo w Warszawie; jego musical „Metro” był wystawiany m.in. na Broadwayu w USA.

1961 – Urodził się trzydziestomilionowy obywatel PRL.

1965 - W Łodzi urodził się Grzegorz Kempinsky, reżyser teatralny i filmowy, scenarzysta, tłumacz.

1972 – Podczas Wojewódzkiej Narady Aktywu Partyjnego Województwa Olsztyńskiego, w której uczestniczył I sekretarz KC PZPR Edward Gierek, delegacja uczestników Akcji Letniej–72 „Operacji 1001–Frombork” złożyła meldunek o planowanych zadaniach tegorocznej akcji. E. Gierek przesłał do Sztabu „Operacji 1001” podziękowania uczestnikom akcji za obywatelską postawę i przygotowanie Fromborka do uroczystości 500–lecia urodzin Mikołaja Kopernika, życząc im jednocześnie wielu sukcesów, radości i zadowolenia z wykonywanych zadań.

1974 - We Frankfurcie nad Menem w półfinale Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej reprezentacja Polski przegrała z RFN 0:1.

1981 - Ustanowiono Warszawski Krzyż Powstańczy.

1983 - W Wejherowie urodziła się Dorota Masłowska, pisarka, autorka dramatów i powieści, m.in. „Wojny polsko-ruskiej pod flagą biało-czerwoną” oraz „Pawia królowej”.

1989 - W „Gazecie Wyborczej” ukazał się artykuł Adama Michnika „Wasz prezydent, nasz premier”.

2002 - W Warszawie zmarła Łucja Prus, piosenkarka, wykonawczyni przebojów „W żółtych płomieniach liści”, „Nic dwa razy się nie zdarza”.

2003 - W Gdańsku zmarł Sat-Okh (właśc. Stanisław Supłatowicz), polski pisarz, żołnierz Armii Krajowej, pisarz, gawędziarz.

2010 - W Krakowie, w obecności amerykańskiej sekretarz stanu Hillary Clinton i szefa MSZ Radosława Sikorskiego, podpisano aneks do polsko-amerykańskiej umowy o obronie przeciwrakietowej.