Polska 30 października – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Edmund, Przemysław oraz Amparo, Anioł, Benwenuta, Eutropia, Gerard, German, Julian, Klaudiusz, Liberat, Makary, Maksym, Marceli, Saturnin, Serapion, Sęczygniew, Sulimir i Zenobia. 

Nietypowe święta: Dzień Spódnicy, Święto Napojów Wyskokowych. 

1343 – Biskup Herman z Pragi i kapituła warmińska postanowili, że dochody ze wsi Sątopy koło Reszla zostaną przeznaczone na budowę katedry we Fromborku. 

1790 - W Radzyniu Podlaskim urodził się Karol Lipiński, wirtuoz skrzypiec, kompozytor, nazywany „polskim Paganinim”. 

1813 - Po śmierci Józefa Poniatowskiego, który zginął w bitwie pod Lipskiem, naczelnym wodzem wojsk polskich Księstwa Warszawskiego został gen. Jan Henryk Dąbrowski. 

1835 - W Mery-sur-Cher we Francji urodził się Cyprian Godebski, rzeźbiarz, autor pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie. 

1849 - W Paryżu, po uroczystościach żałobnych w kościele św. Magdaleny, na cmentarzu Pere Lachaise odbył się pogrzeb Fryderyka Chopina; jego serce zostało przewiezione do Polski i umieszczone w kościele św. Krzyża w Warszawie. 

1853 – Papież Pius IV. beatyfikował Andrzeja Bobolę, jezuitę, jednego z katolickich patronów Polski. W latach 1606–1611 studiował w szkole jezuickiej w Braniewie . Śluby zakonne złożył 31. lipca 1613 r. Kanonizowany przez papieża Piusa XI. 17. kwietnia 1938 r. 

1869 - W Ostrowie Wielkopolskim urodził się Edmund Dalbor, arcybiskup metropolita gnieźnieński i poznański; od 1919 r. kardynał i pierwszy prymas Polski po odzyskaniu niepodległości. 

1870 - Urodził się Franciszek Lilpop, architekt, prezes Warszawskiego Koła Architektów i przedstawiciel pierwszej generacji modernistów. Zaprojektował wiele budynków w Warszawie, m.in.: szkołę Ronthalera przy ul. Śniadeckich, gmach Instytutu Higieny Dziecięcej przy ul. Litewskiej, Dom Towarowy Braci Jabłkowskich oraz Zakłady Mechaniczne „Ursus”. 

1873 - Ksiądz i pszczelarz (nazywany „ojcem współczesnego pszczelarstwa”) Jan Dzierżoń został ekskomunikowany za krytykowanie dogmatu o nieomylności papieża. 

1876 - W Petersburgu zmarł Aleksander Czekanowski, geolog, geograf, badacz Syberii, na którą trafił jako zesłaniec po powstaniu styczniowym; na jego cześć jedno z górskich pasm w Jakucji nazwano Górami Czekanowskiego. 

1895 - W Samarze w Rosji urodziła się Maria Kuncewiczowa, pisarka, eseistka, autorka powieści „Cudzoziemka”. 

1900 - Otwarto dworzec Gdańsk Główny. 

1904 - We Lwowie odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza. 

1904 - Urodził się Alfred Gradstein, kompozytor. 

1905 - Car Mikołaj II. wydał manifest zapowiadający przyznanie ludności „niewzruszonych swobód obywatelskich” oraz zwołanie Dumy, posiadającej uprawnienia ustawodawcze. 

1918 - Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie przejęła władzę nad Zachodnią Małopolską. 

1921 - W Warszawie urodził się Wacław Bojarski, publicysta i krytyk literacki, poeta pokolenia Kolumbów. 

1933 - W Sopocie urodził się Tadeusz Chyła, piosenkarz, kompozytor, znanego przede wszystkim z twórczości kabaretowej i estradowej, autor ballad o „Cysorzu, co ma klawe życie” czy „Złotej karocy”. 

1935 - Po śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego decyzją Walerego Sławka rozwiązano Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem (BBWR). 

1936 - W Bohdanowie (dawne woj. nowogródzkie) zmarł Ferdynand Ruszczyc, malarz, grafik, scenograf, jeden z najwybitniejszych twórców okresu Młodej Polski, wielki promotor Wilna w Europie. 

1939 - W Konstancinie pod Warszawą zmarł Wacław Gąsiorowski, powieściopisarz, działacz społeczny, prezes Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej we Francji; autor powieści „Huragan”, „Rok 1809”, „Szwoleżerowie gwardii” i „Księżna Łowicka”. 

1939 - Zarządzenie Reichsfuehrera SS Heinricha Himmlera o przesiedleniu do Generalnego Gubernatorstwa ludności polskiej i żydowskiej z ziem polskich włączonych do Rzeszy. 

1942 - Przy budowanej przez IG Farbenindustrie fabryce kauczuku syntetycznego powstał podobóz Buna, przemianowany następnie na Auschwitz III – Monowitz. 

1944 - Dekret PKWN „O ochronie państwa”, przewidujący wysokie kary m.in. karę śmierci dla „wrogów demokratycznego ustroju”. 

1947 - W Wichrowie koło Dobrego Miasta urodził się Krzysztof Daukszewicz, satyryk, poeta, kompozytor, piosenkarz. 

1949 - W Łodzi urodził się Andrzej Rybiński, piosenkarz, gitarzysta i kompozytor, wokalista i gitarzysta popularnego w latach 70. zespołu „Andrzej i Eliza”. 

1951 - Uchwalono ustawę o powołaniu Polskiej Akademii Nauk. 

1954 - W Polsce utworzono parki narodowe: Tatrzański, Babiogórski, Pieniński. 

1976 – W Stoczni Gdynia uruchomiono drugi suchy dok o wymiarach 300 × 70 m, przystosowany do budowy statków o nośności do 300 000 ton. 

1979 - W pożarze w kopalni „Silesia” w Czechowicach-Dziedzicach zginęło 22. górników. 

1983 – Dokonano oblotu motoszybowca „J-5 Marco” o konstrukcji laminatowej. Pierwszy polski motoszybowiec wykonany z kompozytów. 

1984 – W Dzienniku Telewizyjnym poinformowano o wyłowieniu z Wisły pod Włocławkiem ciała ks. Jerzego Popiełuszki, zamordowanego przez funkcjonariuszy IV. departamentu MSW, zajmującego się zwalczaniem Kościoła katolickiego. 

1986 Zmarł Andrzej Markowski, kompozytor, dyrygent, organizator orkiestry kameralnej w Krakowie, jeden z inicjatorów zorganizowania festiwalu „Vratislavia Cantans”. 

1989 - Premiera filmu „300 mil do nieba” w reżyserii Macieja Dejczera. 

1992 - W Tel Awiwie zmarł Artur Eisenbach, historyk, znawca dziejów ludności żydowskiej w Polsce; dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego w latach 1966-1968. 

2008 - Grzegorz Lato został wybrany na prezesa PZPN. 

2010 - Zmarł Ryszard Czekała, reżyser i scenarzysta filmów animowanych. 

2020 - W Warszawie zmarła Agnieszka Fatyga, aktorka teatralna i telewizyjna, śpiewaczka i pianistka. Występowała w teatrach Narodowym, Ateneum i Operetce Warszawskiej. 

źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.