Kolejny dzień świąt. Czy znasz zwyczaje wokół Poniedziałku Wielkanocnego?
Poniedziałek Wielkanocny stanowi dalszą część oktawy wielkanocnej, postrzeganej jako jedno święto Zmartwychwstania Chrystusa. Choć dzień ten ma szczególne znaczenie, uczestnictwo we mszy świętej nie jest w tym czasie obowiązkowe dla wiernych.
Jak wyglądają nabożeństwa?
Zgodnie z utrwalonym zwyczajem, w Poniedziałek Wielkanocny liturgie w polskich kościołach odprawiane są według porządku typowego dla niedzieli.
Termin „oktawa” wywodzi się z greki i oznacza osiem. Aby podkreślić wagę świąt paschalnych, Kościół rozciąga ich obchody na osiem dni. Z tego względu w piątek 5 kwietnia katolików nie obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.
Już w IV wieku celebrowano Oktawę Wielkanocy. W czasie Wigilii Paschalnej udzielano chrztu świętego, a nowo ochrzczeni otrzymywali od wspólnoty białe szaty, które nosili przez cały tydzień oktawalny. Stąd też wywodzi się nazwa "Biały Tydzień", a kończąca go niedziela nazywana była "Białą Niedzielą". W tym dniu neofici udawali się w uroczystej procesji do rzymskiego kościoła św. Pankracego, gdzie uczestniczyli we mszy świętej, po której zdejmowali białe szaty i wracali do codziennego życia.
Podczas całej Oktawy Wielkanocy do końcowej formuły mszy świętej dodaje się dwukrotne "Alleluja". W tym okresie nie sprawuje się mszy żałobnych, poza mszami pogrzebowymi.
50 dni
Sam okres liturgiczny Wielkanocy trwa 50 dni – aż do uroczystości Zesłania Ducha Świętego, zwanej też Pięćdziesiątnicą.
W tym czasie paschał – ustawiony przy ambonie lub ołtarzu – płonie podczas wszystkich ważnych celebracji liturgicznych: mszy, jutrzni i nieszporów, aż do Niedzieli Zesłania Ducha Świętego.
Krzyż znajdujący się na ołtarzu w tym okresie ozdabia się czerwoną stułą, a w widocznym miejscu obok ołtarza umieszcza się figurę Zmartwychwstałego Chrystusa. Modlitwa "Anioł Pański" zastępowana jest wtedy przez "Królowo nieba" (Regina coeli).
Zgodnie z trzecim przykazaniem kościelnym, każdy wierzący ma obowiązek przystąpić do Komunii Świętej przynajmniej raz w roku, właśnie w czasie wielkanocnym.
Na 205. zebraniu Konferencji Episkopatu Polski, które odbyło się 21 marca 1985 r. w Warszawie, ustalono, że okres wielkanocnej Komunii Świętej w Polsce trwa od Środy Popielcowej aż do niedzieli Trójcy Świętej. W roku bieżącym uroczystość ta przypada na 26 maja.
Postanowienie z 1985 roku zostało potwierdzone uchwałą KEP z 13 marca 2014 r., dotyczącą zatwierdzenia znowelizowanego czwartego przykazania kościelnego oraz ogłoszenia jednolitego tekstu przykazań z ich interpretacją.
"Lany poniedziałek"
W tradycji ludowej Poniedziałek Wielkanocny znany jest także jako „lany poniedziałek” z racji zwyczaju "śmigusa-dyngusa", który polegał na wzajemnym polewaniu się wodą oraz delikatnym uderzaniu wierzbowymi gałązkami po nogach. Osoby, które chciały uniknąć oblania, mogły się „wykupić” jajkami lub innymi smakołykami.
Zwyczaj ten miał pierwotnie związek z radością z odejścia zimy i budzącą się do życia naturą – a polewanie wodą symbolicznie chroniło przed chorobami i miało zapewniać płodność.
Źródło: Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
