Pracował w gadzinówce, ma wystawę w Kordegardzie

Republika/ Cezary Bielakowski

20-06-2026 07:30

Źródło: kordegarda.org/

W warszawskiej Kordegardzie trwa wystawa dorobku grafika Kazimierza Manna. W materiałach informacyjnych o twórcy na próżno szukać choćby wzmianki, że po wojnie został skazany za kolaborację z niemieckim okupantem. Galerię nadzoruje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Idąc na rękę władzy państwa niemieckiego, wziął udział w redagowaniu niemieckiego dziennika w języku polskim pod nazwą Nowy Kurier Warszawski, powołanego przez nią w realizowaniu planowej eksterminacji Narodu Polskiego jako środek zmierzający do osłabienia Jego postawy moralnej i ducha oporu wobec okupanta, przez co działał na szkodę Narodu i Państwa Polskiego - to fragment oskarżenia odczytywanego kilkunastu dziennikarzom w 1948 i 1949 roku. Byli sądzeni za za współpracę z okupantem w tzw. gadzinówce, którą wydawały władze niemieckie w Generalnej Guberni. Był to „Nowy Kurier Warszawskiego” oraz „Fala”, „7 Dni”, „Co miesiąc powieść”. Podstawą oskarżenia był dekret PKWN o karach dla niemieckich zbrodniarzy i zdrajców Narodu Polskiego.

Akta tej sprawy karnej znajdują się w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej.

Wśród kilkunastu skazanych znalazł się także Kazimierz Mann. Grafik ilustrował “Falę”. Według różnych źródeł był kierownikiem graficznym "Fali", "Co tydzień powieść" i tygodnika "7 dni”. Pracował w redakcji tych pism od wiosny 1940 roku do wybuchu powstania warszawskiego. Został skazany w 1949 roku na 6 lat więzienia, wyszedł na wolność w 1953 roku na mocy amnestii.

Od 18 czerwca tego roku w prestiżowej warszawskiej Kordegardzie trwa wystawa jego prac - Kazimierz Mann. Sztuka w (u)życiu. Miejsce to prowadzi NCK, a nadzoruje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W materiałach promujących wystawę i twórczość Kazimierza Manna nie ma choćby jednozdaniowej wzmianki o jego współpracy z niemieckim okupantem i wyroku jaki za to otrzymał. Choć notka biograficzna nie pomija, że od 1936 roku był kierownikiem atelier grafiki Polskiej Agencji Telegraficznej, czy faktu, że 1939 roku zdobył złoty medal na Wystawie Światowej w Nowym Jorku za panneau Łowy w Polsce. Że po wojnie zajmował się projektowaniem grafiki reklamowej itp. Nie ma też informacji, że jest ojcem dziennikarza muzycznego Wojciecha Manna.