Biden powiedział Erdoganowi, że uzna rzeź Ormian za ludobójstwo

Oczekuje się, że Biden użyje słowa „ludobójstwo” w jutrzejszym oświadczeniu z okazji Dnia Pamięci o Ludobójstwie Ormian.

Tym samym będzie pierwszym prezydentem USA od 40 lat, który nazwie tak publicznie masowe mordy w Imperium Osmańskim sprzed ponad 100 lat. Ostatni raz takiego terminu spośród amerykańskich przywódców użył w 1981 Ronald Reagan.

W komunikacie o rozmowie telefonicznej Biden-Erdogan Biały Dom nie zawarł informacji, że przywódcy rozmawiali o rzezi Ormian.

Zgodnie z oświadczeniem Białego Domu, prezydenci Stanów Zjednoczonych i Turcji zgodzili się w trakcie rozmowy na spotkanie w czerwcu na szczycie NATO w Brukseli.

Wpływowa w USA diaspora Ormian od lat lobbuje, by amerykański rząd oficjalnie uznał masakrę sprzed 100 lat za ludobójstwo. Działania te zostały wzmocnione w trakcie ubiegłorocznego krwawego konfliktu zbrojnego w Górskim Karabachu, gdzie Turcja aktywnie wspierała przeciwko Armenii stronę azerbejdżańską.

Polska uznała ludobójstwo Ormian

W grudniu 2019 roku Senat Stanów Zjednoczonych przyjął rezolucję, uznającą za ludobójstwo rzeź Turków na Ormianach w Imperium Osmańskim w czasie I wojny światowej, w latach 1915–1917. Wcześniej rezolucję uchwaliła Izba Reprezentantów.

Rzeź Ormian jest drugim po Holokauście najlepiej udokumentowanym ludobójstwem w czasach nowożytnych. Według tureckich obliczeń zginęło wówczas 972 tys. osób, natomiast Ormianie liczbę ofiar szacują na 1,5 mln osób.

Turcja podkreśla, że do masakr na Ormianach doszło w czasie konfliktu i nie miały one podłoża etnicznego bądź religijnego. Ankara protestuje przeciwko określeniu „ludobójstwo” i kwestionuje szacowaną na ponad 1 mln liczbę ofiar. Przyznanie się Turcji do tego ludobójstwa jest jednym z warunków przyjęcia jej do Unii Europejskiej.

Do tej pory ludobójstwo Ormian uznało 30 krajów na świecie, w tym Polska. Fakt ten uznały także Parlament Europejski, Rada Europy i papież Jan Paweł II.

„Dezinformacje” i „złe definicje”

W 2017 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump nazwał masakrę Ormian „jednym z najstraszniejszych masowych okrucieństw XX wieku”, unikając terminu „ludobójstwo”. Ankara wyraziła wówczas oburzenie, potępiając „dezinformację” i „złe definicje” prezydenta USA.

Jeszcze przed zeszłorocznymi wyborami prezydenckimi analitycy przewidywali, że stosunki między Ankarą i Waszyngtonem pogorszą się, jeśli wygra je Biden, który zapowiadał ostrzejszy kurs wobec Erdogana. Demokrata w kampanii zobowiązał się do uznania rzezi Ormian za ludobójstwo.

Jedną z najpoważniejszych, wśród dość licznych kwestii spornych w relacjach amerykańsko-tureckich, jest nabycie przez Turcję rosyjskiego systemu rakietowego S-400.