Polacy wśród laureatów międzynarodowych e-zawodów z astronomii i astrofizyki

Planetarium Śląskie było dotąd organizatorem ogólnopolskiej olimpiady astronomicznej – jednej z najstarszych olimpiad z przedmiotów ścisłych w Polsce. Jej zwycięzcy w ostatnich latach wchodzili w skład polskiej reprezentacji na Międzynarodową Olimpiadę z Astronomii i Astrofizyki (International Olympiad on Astronomy and Astrophysics - IOAA).

W tym roku w chorzowskim planetarium w marcu miała odbyć się 63. edycja olimpiady ogólnopolskiej. Została ona jednak odwołana - z powodu pandemii. Z kolei w Kolumbii rywalizować mieli uczestnicy 14. olimpiady międzynarodowej; także to wydarzenie zostało odwołane.

W zamian na szczeblu globalnym zorganizowano zawody on-line (The Global e-Competition on Astronomy and Astrophysics), w których wzięły udział drużyny z 40 krajów. Jak poinformował w sobotę rzecznik Planetarium Śląskiego Jarosław Juszkiewicz, wszyscy członkowie polskiej drużyny, którzy wzięli udział w międzynarodowych e-zawodach, znaleźli się wśród laureatów.

Antoni Skoczypiec z V LO im. Augusta Witkowskiego w Krakowie i Mateusz Kapusta z III LO im. Adama Mickiewicza we Wrocławiu - zdobyli srebrne medale, Kornel Howil z XIII LO w Szczecinie - uzyskał brązowy medal, a Michał Stefanik z IV LO im. Stanisława Staszica w Sosnowcu oraz Jakub Kappes z Publicznego Liceum Ogólnokształcącego Politechniki Łódzkiej – otrzymali wyróżnienia.

Ponieważ z powodu pandemii koronawirusa nie doszło do wiosennych zawodów centralnych w Chorzowie, tę reprezentację Polski na zawody międzynarodowe wyłoniono na podstawie najlepszych wyników uzyskanych w zawodach okręgowych.

Zawodnicy zostali zgrupowani pod koniec września br. w hotelu na Stadionie Śląskim, w tymczasowej siedzibie Planetarium, którego główny obiekt jest obecnie rozbudowywany. Zespołem opiekowali się Waldemar Ogłoza i Damian Jabłeka z Planetarium, którzy jednocześnie pełnili rolę liderów i tłumaczy. Zawody odbywały się pod okiem kamery, pod nadzorem międzynarodowego zespołu sędziów.

Uczestnicy międzynarodowych zmagań on-line przez trzy dni otrzymywali codzienne zadania o godz. 14. (na pozostałych kontynentach o innych godzinach). Obejmowały one teorię, analizę danych, a także zadania obserwacyjne. Tak jak w przypadku międzynarodowej olimpiady, uczestnicy tych zawodów rywalizowali ze sobą indywidualnie i drużynowo. Wyniki ogłoszono w piątek wieczorem.

Polska jest jednym z krajów z grona założycieli Międzynarodowej Olimpiady z Astronomii i Astrofizyki. W 2011 r. olimpiada międzynarodowa została zorganizowana w Planetarium Śląskim w Chorzowie.

Rozbudowywane od połowy 2018 r. Planetarium Śląskie ma być gotowe w 2021 r. (pierwotnie zakończenie prac planowano w 2020 r). Ponieważ charakterystyczna siedziba placówki jest wpisana na listę zabytków, rozbudowę skierowano pod ziemię. Nowe obiekty znajdą się we wzgórzu, które jest cokołem dla starszych zabudowań, zapewniając dodatkowe 2,5 tys. m kw. powierzchni.

Wewnątrz wzgórza powstanie hala z dwoma tunelami pod obecnymi budynkami. W nowych pomieszczeniach znajdą się m.in. sale wykładowe, pracownie oraz ekspozycja prezentująca zagadnienia z trzech dziedzin, którymi zajmuje się placówka: sejsmologii, meteorologii i astronomii.

Obok Planetarium powstanie wieża widokowa, zostanie zmodernizowane obserwatorium astronomiczne, przebudowane: kopuła i główna sala projekcyjna, gdzie m.in. zmieni się układ widowni, umożliwiając ustawienie sceny i organizację innych, oprócz projekcji, wydarzeń (np. konferencji, sympozjów czy koncertów).

Planetarium Śląskie powstało w 1955 r. Zostało wtedy wyposażone m.in. w czynną do 2018 r., choć kilkakrotnie modernizowaną, aparaturę projekcyjną, umieszczoną pod 23-metrową kopułą będącą ekranem sztucznego nieba. Widownia mieściła prawie 400 osób. Obiekt odwiedzało ok. 160 tys. osób rocznie. Po modernizacji i rozbudowie będzie możliwe zwiększenie tej liczby o połowę.