Ma 194 lata. Jest najstarszym zwierzęciem lądowym. Pomaga naukowcom
Najstarsze żyjące zwierzę lądowe na Ziemi, 194-letni żółw Jonathan, zachowuje zaskakująco młode wzorce regulacji części genów związanych z pracą komórek. Analiza jego DNA wykazała brak typowego dla wieku zużycia materiału genetycznego.
Wyniki badania międzynarodowego zespołu opublikowano w czasopiśmie „Science Advances”.
Jonathan jest uznawany za najstarsze żyjące zwierzę lądowe na świecie. Szacuje się, że wykluł się na Seszelach w 1832 r., co oznacza, że żył już w czasach Karola Darwina i królowej Wiktorii. W 1882 r. trafił na Wyspę Świętej Heleny na południowym Atlantyku jako prezent dla tamtejszego gubernatora i od tego czasu przebywa w jego siedzibie pod opieką ludzi.
Naukowcy postanowili sprawdzić, czy są jakieś cechy w DNA żółwia, które pozwoliły mu przetrwać niemal dwa stulecia. Zbadali więc jego genom, czyli pełny zestaw informacji genetycznej, oraz wzorce metylacji DNA. Metylacja polega na przyłączaniu do DNA niewielkich grup chemicznych, które pomagają regulować aktywność genów, nie zmieniając ich sekwencji. Jest jednym z mechanizmów epigenetycznych.
Jak napisali autorzy publikacji, uzyskanie materiału do badań wymagało szczególnej ostrożności. Ze względu na obawy o zdrowie zwierzęcia weterynarze nie wyrazili zgody na pobranie od niego krwi, zezwolili jednak na pozyskanie niewielkiej próbki z wewnętrznej strony jego policzka.
Analiza wykazała w niej obecność 287 wariantów genetycznych, które odróżniają Jonathana od innych żółwi. Warianty te dotyczą genów uczestniczących w naprawie uszkodzeń DNA, regulacji stanu zapalnego, reakcji komórek na insulinę i hamowaniu rozwoju nowotworów. Naukowcy uważają, że takie różnice mogą mieć znaczenie dla jego wyjątkowej długowieczności.
Drugie ważne odkrycie dotyczyło sposobu regulacji genów. Z wiekiem wzorce metylacji DNA mogą stawać się mniej uporządkowane, przez co geny działają mniej stabilnie, a komórkom trudniej sprawnie wykonywać swoje zadania.
Badacze porównali te wzorce u Jonathana i czterech innych osobników należących do tego samego gatunku. Okazało się, że mimo swoich 194 lat stary żółw zachował uporządkowane wzorce metylacji w wielu obszarach DNA sterujących aktywnością genów. Dotyczyło to przede wszystkim genów związanych z wytwarzaniem energii w mitochondriach oraz przetwarzaniem RNA.
Jak wyjaśnili autorzy, mitochondria dostarczają komórkom energii potrzebnej do działania, a pogorszenie ich sprawności jest jedną z cech starzenia. Ich zdaniem charakteryzujące Jonathana uporządkowane wzorce regulacji pomagają zachować wydajną produkcję energii, co z kolei wspiera naprawę DNA i inne procesy chroniące komórki przed uszkodzeniami.
Niewiele jest stworzeń, które mogłyby nam powiedzieć więcej o procesie starzenia niż żółwie olbrzymie z wysp Galapagos i z Seszeli. Praca z tak wiekowym osobnikiem to prawdziwy przywilej: ma się poczucie, że żółw jest partnerem w badaniach, a nie tylko ich obiektem - zauważył współautor publikacji dr Justin Gerlach z Uniwersytetu w Cambridge.
Naukowcy dodali, że uzyskane wyniki są zgodne z ustaleniami z badania z 2025 r., w którym u 117-letniej kobiety stwierdzono wyjątkowo sprawne działanie mitochondriów.
Mają nadzieję, że odkrycie tych mechanizmów pomoże w przyszłości opracować sposoby wydłużania czasu życia w dobrym zdrowiu także u ludzi. Teraz planują dalsze analizy, również u innych długowiecznych gatunków.
Źródło: Republika/PAP
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
