Zgoda na Akt o Wolności Mediów. Co oznacza w kontekście ataków na media?

W środę prezydent Andrzej Duda spotkał się w Davos na marginesie Światowego Forum Ekonomicznego z wiceprzewodniczącą Komisji Europejskiej Verą Jourovą. Podczas rozmowy prezydent poruszył temat skoku na media publiczne dokonanego przez ministra kultury Bartłomieja Sienkiewicza i jego namiestników. Jak relacjonowała korespondentka RMF FM, Katarzyna Szymańska-Borginon, Andrzej Duda miał usłyszeć w odpowiedzi, że "unijny Akt o Wolności Mediów, który utrudnia polityczne zmiany w radach nadzorczych – nie wszedł jeszcze w życie".

Tymczasem w piątek ambasadorowie państw członkowskich UE zatwierdzili porozumienie między Radą Europejską a negocjatorami PE z grudnia 2023 r. w sprawie tzw. Aktu o Wolności Mediów - dokumentu "ustanawiającego wspólne ramy usług medialnych na rynku wewnętrznym UE oraz chroniącego wolność mediów, ich pluralizm i niezależność redakcyjną w UE".

Nowe przepisy mają być odpowiedzią na rosnące w UE obawy dotyczące upolitycznienia mediów oraz braku przejrzystości w zakresie własności mediów i przydziału państwowych środków reklamowych dostawcom usług medialnych.

Wprowadzają zabezpieczenia mające na celu zwalczanie ingerencji politycznej w decyzje redakcyjne - zarówno w przypadku dostawców mediów prywatnych, jak i publicznych - ochronę dziennikarzy i ich źródeł oraz zagwarantowanie wolności i pluralizmu mediów.

Akt o wolności mediów opiera się na postanowieniach dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych z 2018 r. i rozszerza jej zakres o radio i prasę. W szczególności wprowadza niezależną europejską radę ds. usług medialnych, która ma zastąpić grupę organów regulacyjnych utworzoną na mocy dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych.

Rada będzie składać się z krajowych organów ds. mediów i będzie doradzać Komisji i wspierać ją w promowaniu spójnego stosowania kluczowych przepisów europejskiego aktu o wolności mediów i dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych we wszystkich państwach członkowskich, w tym poprzez wydawanie opinii i pomaganie Komisji w opracowaniu wytycznych.

Porozumienie określa m.in. odpowiedzialność państw członkowskich za zagwarantowanie pluralizmu, niezależności i prawidłowego funkcjonowania dostawców mediów publicznych; obowiązek państw członkowskich zapewnienia skutecznej ochrony dziennikarzom i dostawcom usług medialnych w trakcie wykonywania przez nich działalności zawodowej oraz zabrania państwom członkowskim stosowania środków przymusu w celu uzyskania informacji o źródłach dziennikarskich lub poufnych przekazach, z wyjątkiem określonych przypadków.

Akt o wolności mediów poszerza zakres wymogów dotyczących przejrzystości, zarówno w zakresie przejrzystości własności, która ma mieć zastosowanie do wszystkich dostawców usług medialnych, jak i przejrzystości reklamy państwowej.

Porozumienie Rady z Parlamentem określa zakres roli doradczej rady ds. usług medialnych i wzmacnia jej niezależność. Wprowadza także możliwość powołania przez nią grupy sterującej, a także konsultowania się z przedstawicielami mediów w kwestiach wykraczających poza zakres sektora mediów audiowizualnych.

W UE kolejna zgoda na Akt o Wolności Mediów. Na ten dokument miała powoływać się Jourova w rozmowie z Dudą.
Więcej na https://t.co/elwAa96aXC #NiezaleznaPL https://t.co/HSuheQImgv

— Niezalezna.PL (@niezaleznapl) January 20, 2024