Intelektualna samoobrona w czasach globalnego chaosu. Ziemkiewicz i Lisicki diagnozują stan polskiej polityki
Rok 2025 przyniósł w polskiej debacie publicznej więcej pytań niż odpowiedzi. Żyjemy w epoce nieustannego szumu informacyjnego, w której oficjalne przekazy nie zawsze przystają do doświadczeń zwykłych obywateli. W takiej rzeczywistości łatwo zgubić punkt odniesienia. Warto więc przyglądać się nie tylko bieżącym komentarzom, lecz także książkom, które próbują ten chaos uporządkować – wśród nich propozycjom Fabryki Słów.
Wydawnictwo w ostatnim czasie konsekwentnie kieruje swoją ofertę do czytelników oczekujących od literatury faktu czegoś więcej niż prostego zapisu wydarzeń. Chodzi o próbę uchwycenia mechanizmów, które stoją za nagłówkami. Nie wszystkie diagnozy muszą przekonywać w stu procentach, ale razem tworzą rozpoznawalną, spójną linię: od namysłu nad historią, przez opis współczesnych napięć, po refleksję nad przyszłością.
Rok trudnych diagnoz
Strategia wydawnicza przypomina układanie większej układanki – dopiero z kilku tytułów wyłania się szerszy obraz sytuacji, w jakiej znalazła się Polska. Jacek Komuda w książce „Upadek. Jak straciliśmy I Rzeczpospolitą” pokazuje mechanizmy gnicia i osłabiania państwa od środka.
Ten historyczny rachunek sumienia uzupełnia Rafał A. Ziemkiewicz w solowej książce „Jakie piękne samobójstwo”. Autor zmusza w niej do bolesnej rewizji myślenia o naszych narodowych zrywach, podważając bezrefleksyjny mit romantycznej walki za wszelką cenę. Obie pozycje stanowią fundament – pokazują, jak błędy przeszłości i nasza specyficzna mentalność rzutują na tu i teraz.
Do tego zestawu dochodzi perspektywa zewnętrzna. Michał Gołkowski w „Russkim Mirze” zabiera czytelnika w podróż do obozów jenieckich na Ukrainie, gdzie rozmawia z rosyjskimi żołnierzami. To mocny, momentami drastyczny obraz mentalności Wschodu, w którym pojawia się diagnoza współczesnej Rosji jako swoistego „kultu cargo” – makiety cywilizacji pozbawionej jej treści.
Z tych książek wyłania się z jednej strony refleksja nad naszym dziedzictwem, z drugiej – ostrzeżenie przed zagrożeniem. Pozostaje jednak pytanie o to, co dzieje się w samym centrum polskiego życia publicznego. I właśnie tu pojawia się najnowsza pozycja duetu Rafał A. Ziemkiewicz – Paweł Lisicki.
Podręcznik świadomego obywatela?
„Elektorat łyknie wszystko” wyraźnie odróżnia się od wielu bieżących komentarzy politycznych. Tytuł jest prowokacyjny, ale – jak podkreślają autorzy – nie chodzi o szyderstwo z wyborców. Adresatem diagnozy są raczej polityczne i korporacyjne elity, przekonane, że przy odpowiednio intensywnym przekazie medialnym niemal każdą narrację da się sprzedać.
Ziemkiewicz i Lisicki, prowadząc serię rozmów, koncentrują się nie na personalnych sporach, lecz na mechanizmach działania współczesnej polityki. Interesuje ich to, jak tworzy się tematy zastępcze, jak zarządza się emocjami społecznymi i jak kształtuje się opinię publiczną. Nie wszystkie interpretacje muszą być dla czytelnika oczywiste, ale całość skłania do bardziej krytycznego spojrzenia na przekaz, który towarzyszy nam na co dzień.
„Elektorat łyknie wszystko”. Po co sięgać po tę książkę?
W świecie, w którym informacja stała się towarem, a polityczne konflikty często zaciemniają obraz rzeczywistości, „Elektorat łyknie wszystko” może pełnić funkcję narzędzia intelektualnej samoobrony. Warunek jest jeden: potraktujemy ją nie jak objawioną prawdę, lecz punkt wyjścia do własnych przemyśleń. Książka pomaga spojrzeć na scenę polityczną z pewnego dystansu, zobaczyć kulisy gry, zamiast być tylko jej biernym obserwatorem.
Na początku 2025 roku, w czasie podsumowań i planów na kolejne miesiące, sięgnięcie po tego typu lekturę może sprzyjać uporządkowaniu własnego obrazu świata polityki – nawet jeśli z częścią tez autorów można się spierać.
Fabryka Słów nie jest jedynym wydawnictwem, które próbuje komentować rzeczywistość, ale jej tegoroczne tytuły – od historycznych analiz Komudy i Ziemkiewicza, przez reportaż Gołkowskiego, po polityczną dyskusję duetu Ziemkiewicz–Lisicki – tworzą spójną całość. To literatura dla tych, którzy nie chcą ograniczać się tylko do śledzenia nagłówków. Te książki nie zastąpią własnego myślenia, ale z pewnością mogą je wyostrzyć. Wymienione wcześniej pozycje, to też idealny prezent pod choinkę dla ludzi chcących samodzielnie analizować rzeczywistość, nie dających się ogłupiać wszechobecną multimedialną sieczką informacyjną.
Książkę „Elektorat łyknie wszystko” oraz inne książki Fabryki Słów można nabyć na: https://www.swiatksiazki.pl/elektorat-lyknie-wszystko-7524518-ksiazka.html
Zachęcamy do obejrzenia debaty Rafała Ziemkiewicza i Pawła Lisickiego: https://youtu.be/jIQMEZC6VlQ?si=xvTgcd_x9nAOdSM1
