Nie śledztwo, lecz metafora. „Macki ośmiornicy” kosztowały Piotra Nisztora 30 tys. zł

Republika/Angelika Gugała

12-06-2026 14:00

Źródło: Telewizja Republika

Sąd uznał, że dziennikarz śledczy naszej stacji Piotr Nisztor dochował należytej staranności, a ujawnione przez niego fakty dotyczące powiązań wokół KGHM były prawdziwe. Przegrał jednak proces za jedno określenie – „macki ośmiornicy”. Zdaniem sądu ta metafora oznacza sugestię mafijnego układu. Koszt? Przeprosiny i 30 tys. zł.

Sąd Okręgowy w Legnicy częściowo uwzględnił pozew KGHM przeciwko dziennikarzowi śledczemu Telewizji Republika Piotrowi Nisztorowi. Co istotne, sąd nie zakwestionował jego wielomiesięcznego śledztwa dotyczącego powiązań personalno-biznesowych wokół miedziowego giganta i potwierdził, że dziennikarz dochował należytej staranności oraz opierał się na prawdziwych ustaleniach.

Proces przegrał jednak częściowo z powodu jednego określenia użytego we wpisie w serwisie X. Chodzi o „macki ośmiornicy oplatającej Księstwo Lubińskie”. Zdaniem sądu sformułowanie to wykracza poza dopuszczalną krytykę, ponieważ odwołuje się do skojarzeń z działalnością mafijną. Efekt? Obowiązek opublikowania przeprosin i zapłata 30 tys. zł na rzecz Fundacji KGHM.

Sąd: fakty były prawdziwe, a dziennikarz działał rzetelnie

W uzasadnieniu wyroku sąd wyraźnie rozróżnił publikacje prasowe Piotra Nisztora od wpisów zamieszczonych w mediach społecznościowych. W przypadku artykułów opublikowanych w „Gazecie Polskiej Codziennie” i „Gazecie Polskiej” stwierdził wprost, że zawarte tam informacje „są prawdziwe”, a ich ocena „nie budzi wątpliwości i nie przekracza ram przyzwoitości”.

Sąd podkreślił również, że określenie „układ personalno-biznesowy” nie musi mieć charakteru pejoratywnego. Jak wskazano, przedstawione przez dziennikarza fakty pozwalały na użycie takiego sformułowania, ponieważ autor nie twierdził w tych publikacjach, że chodzi o układ przestępczy, bezprawny czy mafijny.

W toku postępowania wskazano również, że Nisztor przygotowując materiały przeanalizował dokumenty spółek, sięgał do archiwów Instytutu Pamięci Narodowej oraz zwracał się z pytaniami do osób i podmiotów, których dotyczyły publikacje. Sąd odnotował, że dziennikarz „dochował należytej staranności i rzetelności dziennikarskiej”.

„Ośmiornica” jako symbol mafii

Inaczej sąd ocenił wpisy zamieszczone przez Nisztora na portalu X. W ocenie sądu to właśnie tam doszło do przekroczenia granic dopuszczalnej krytyki.

Kluczowe okazało się sformułowanie o „mackach ośmiornicy oplatającej Księstwo Lubińskie”. Według sądu zwrot ten „nie pozostawia najmniejszych wątpliwości, że intencją autora było przypisanie osobom zatrudnionym u strony powodowej działalności sprzecznej z prawem”.

W uzasadnieniu sąd wskazał również, że „ośmiornica jest symbolem mafijnego działania”, a „macki mafii niczym macki ośmiornicy wnikają w strukturę władzy, polityki, mediów i systemu finansowego”. To właśnie takie znaczenie przypisano użytej przez dziennikarza metaforze.

Przeprosiny za „mafijny układ” i 30 tys. zł

W konsekwencji sąd nakazał Piotrowi Nisztorowi opublikowanie na swoim profilu w serwisie X przeprosin opatrzonych nagłówkiem „PRZEPRASZAM KGHM POLSKA MIEDŹ S.A.” i utrzymywanie ich jako przypiętego wpisu przez 14 dni.

Treść przeprosin wskazuje, że dziennikarz ma przeprosić za wpisy zawierające – w ocenie sądu – „nieprawdziwe i zniesławiające informacje”, jakoby w KGHM istniał układ polityczno-biznesowy o charakterze mafijnym, stanowiący zagrożenie dla bezpieczeństwa ekonomicznego kraju, którym powinna zająć się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Dodatkowo sąd zasądził od dziennikarza 30 tys. zł na rzecz Fundacji KGHM Polska Miedź.

Nie śledztwo, lecz jedno porównanie

Uzasadnienie wyroku pokazuje więc wyraźne rozgraniczenie dokonane przez sąd. Nie zakwestionowano samego śledztwa, ujawnionych powiązań ani faktu, że dziennikarz zachował standardy pracy dziennikarskiej. Sąd uznał jednak, że użycie obrazowej metafory „macki ośmiornicy” nadało opisanym relacjom znaczenie związane z działalnością mafijną.

To właśnie ta metafora – a nie opisane przez dziennikarza powiązania personalne i biznesowe – stała się podstawą zasądzenia przeprosin oraz 30 tys. zł świadczenia na rzecz Fundacji KGHM.

ABW i „zagrożenie dla bezpieczeństwa ekonomicznego kraju”

W treści nakazanych przez sąd przeprosin znalazło się również stwierdzenie, że Piotr Nisztor ma przeprosić za wpisy zawierające informacje, iż w KGHM istnieje „układ polityczno-biznesowy o charakterze mafijnym, który stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ekonomicznego kraju i którym powinna zająć się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego”.

To właśnie m.in. wskazanie, że opisywane przez dziennikarza powiązania powinny zostać zweryfikowane przez służby odpowiedzialne za ochronę bezpieczeństwa państwa, zostało uznane przez sąd za naruszające dobra osobiste KGHM.

„Będziemy się odwoływać od tego wyroku”

– Ten skandaliczny wyrok jest nieprawomocny. Będziemy się od niego odwoływać. Proces od początku budził poważne wątpliwości, ponieważ sąd odrzucił nasze wnioski o przesłuchanie kilkudziesięciu świadków, w tym wszystkich członków zarządu i rady nadzorczej KGHM, Roberta Kropiwnickiego, który jako wiceminister aktywów państwowych nadzorował KGHM, czy płk. Rafała Syryski, szefa ABW – mówi Piotr Nisztor.

Dziennikarz podkreśla, że pełne wyjaśnienie sprawy wymagało przesłuchania osób, które mogły odnieść się do ujawnianych przez niego mechanizmów i powiązań.

Atak po wyroku

Sprawę wyroku wykorzystał również portal Crowd Media, który zaatakował Piotra Nisztora w mediach społecznościowych.

Przypomnijmy, że „Wirtualna Polska” opisywała wcześniej powiązania i kulisy działalności profilu „Sok z Buraka”, który w przestrzeni publicznej był łączony z Robertem Kropiwnickim – politykiem, który jako wiceminister aktywów państwowych sprawował nadzór nad KGHM. To właśnie osoby powołane do władz miedziowego koncernu za czasów jego nadzoru były przedmiotem publikacji śledczych Piotra Nisztora dotyczących układu polityczno-biznesowego wokół spółki.

Przypominamy jednocześnie, że to właśnie za materiał o układach w KGHM, Piotr Nisztor otrzymał nagrodę Watergate SDP. Materiał wideo w oknie poniżej.