45 lat temu rozpoczął się strajk w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu

Powodem do rozpoczęcia strajku była sytuacja w Wyższej Szkole Inżynieryjnej w Radomiu, gdzie władze mianowały komunistycznego aparatczyka rektora Michała Hebdę bez wymaganych procedur i łamiąc zawarte porozumienia.

Zmieniona wiosną 1981 ordynacja wyborcza faworyzowała prof. Hebdę. Efektem sporu o ordynację było usunięcie z Senatu uczelni przedstawicieli NSZZ „Solidarność” i Niezależnego Zrzeszenia Studentów. W efekcie 24 października 1981 Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” ogłosiła strajk okupacyjny, który stał się najdłuższym strajkiem w Polsce oraz zarzewiem ogólnopolskiego strajku środowisk akademickich.

Mimo bojkotu wyborów przez opozycję, Senat dokonał ponownego wyboru prof. Hebdy na stanowisko rektora Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Radomiu. Wybór ten został następnie zatwierdzony przez ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki Jerzego Nawrockiego pomimo protestów Konferencji Rektorów Szkół Wyższych, Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauki oraz tzw. komisji czterech profesorów pod przewodnictwem Andrzeja Stelmachowskiego, która przybyła do Radomia, by wezwać Hebdę do ustąpienia.

Gotowość strajkową ogłosiło środowisko akademickie w Lublinie, a także Akademia Medyczna w Warszawie, Politechnika Warszawska i SGGW. Senat Uniwersytetu Warszawskiego z rektorem Henrykiem Samsonowiczem wyraził dezaprobatę w stosunku do decyzji ministra.

Kalendarium protestu (za: Wikipedią)

17 października – ogłoszenie pogotowia strajkowego w WSI w Radomiu
(1. dzień strajku) 26 października – rozpoczęcie strajku okupacyjnego
(3. dzień strajku) 28 października – spotkanie delegacji strajkujących (Apuniewicz, Jezuita Starnawski) z delegacją WSI (Kajdas, Rodziewicz)
(5. dzień strajku) 30 października – rektor Hebda zagroził zwolnieniem z pracy strajkujących pracowników; pierwsza Msza Św. strajkujących celebrowana przez duszpasterza akademickiego ks. Jerzego Banaśkiewicza (odtąd odbywała się codziennie)
(7. dzień strajku) 1 listopada – delegacja strajkujących złożyła kwiaty pod krzyżem w Parku im. Tadeusza Kościuszki, upamiętniającym ofiary protestujących podczas rewolucji 1905 roku
(8. dzień strajku) 2 listopada – przybycie do strajkujących przedstawicieli mediów reżimowych
(10. dzień strajku) 4 listopada – przedstawiciele Międzyzakładowej Komisji Regionalnej NSZZ „Solidarność” Ziemia Radomska podjęli rozmowy z delegacją rządową
(14. dzień strajku) 8 listopada – Politechnika Łódzka (Senat oraz tamtejszy NZS) wezwała Hebdę do ustąpienia
(19. dzień strajku) 13 listopada – Politechnika Szczecińska wyraziła poparcie dla strajku w radomskiej WSI, czym dołączyła do grona około 50 uczelni wspierających strajk; strajk poparł nawet komitet PZPR Politechniki Szczecińskiej
(21. dzień strajku) 15 listopada – studenci studiów wieczorowych ogłosili bojkot zajęć
(38. dzień strajku) 2 grudnia – WSI zablokowała wypłaty wynagrodzeń i stypendiów dla strajkujących; przewodniczący KK „Solidarności” Lech Wałęsa ogłosił pogotowie strajkowe w całym kraju
(49. dzień strajku) 13 grudnia – wprowadzenie stanu wojennego; dziekan Wydziału Transportu radomskiej WSI Leszek Cegłowski w towarzystwie oddziału ZOMO i pojazdów opancerzonych wzywa do rozejścia się; koniec strajku i początek internowań
15 grudnia – premier Wojciech Jaruzelski przyjął dymisję ministra nauki i szkolnictwa wyższego Jerzego Nawrockiego
Hebda, po rezygnacji ze stanowiska rektora WSI w Radomiu po 8 miesiącach urzędowania, podjął pracę na Uniwersytecie Technicznym w Magdeburgu

W trakcie protestu w radomskiej uczelni doszło do strajku w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarnictwa. Strajk w WOSP, który rozpoczął się 24 listopada 1981 roku, był kluczowym wydarzeniem w historii polskiego pożarnictwa oraz walki o wolność. Studenci-podchorążowie, którzy nie zgadzali się na podporządkowanie szkoły przepisom ustawy o wyższym szkolnictwie wojskowym, rozpoczęli strajk okupacyjny, który był sprzeciwem wobec podporządkowania Szkoły przepisom ustawy o wyższym szkolnictwie wojskowym. Protest był sprzeciwem wobec podporządkowania Szkoły przepisom ustawy o wyższym szkolnictwie wojskowym, które mogły prowadzić do wykorzystywania podchorążych do tłumienia społecznych protestów. W trudnych dniach strajku duchowym wsparciem dla protestujących była posługa bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Solidarność ze strajkującymi okazywali także mieszkańcy Warszawy, rodzice oraz przedstawiciele środowisk akademickich i zakładów pracy. Mimo brutalnej pacyfikacji protestu 2 grudnia 1981 r. oraz usunięcia studentów i wykładowców ze Szkoły, wydarzenia te na trwałe stały się symbolem odwagi, godności i wierności wartościom służby.

Źródło: Wikipedia, gov.pl, Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X